Home » Πολιτιστικά » Πέθανε ο διεθνούς φήμης εικαστικός Pavlos
Πέθανε ο διεθνούς φήμης εικαστικός Pavlos

Πέθανε ο διεθνούς φήμης εικαστικός Pavlos

Ο διεθνούς φήμης Έλληνας εικαστικός Pavlos, κατά κόσμον Παύλος Διονυσόπουλος, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 89 ετών. Ο σπουδαίος καλλιτέχνης, που είχε εκπροσωπήσει τη χώρα μας σε κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις, ζούσε στη Γαλλία αλλά δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του την οποία επισκεπτόταν συχνά.

Γεννημένος στα Φιλιατρά το 1930, μπήκε στα 19 του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου μαθήτευσε δίπλα στον Γιάννη Μόραλη. Αργότερα, με υποτροφία του γαλλικού κράτους, βρέθηκε για σπουδές στο Παρίσι. Εκεί εγκαταστάθηκε μόνιμα, γνωρίζοντας ευρεία απήχηση.

Το 1960 γνωρίστηκε και συνδέθηκε με τον P. Restany. Παρόλο που οι αναζητήσεις του συγγενεύουν και συμπορεύονται με αυτές των νεορεαλιστών, των καλλιτεχνών της ποπ αρτ και της επιστροφής στην παραστατικότητα, ποτέ δεν εντάχθηκε σε κανένα απ’ αυτά τα κινήματα. Δημιούργησε τα πρώτα έργα του με κομμένα χαρτιά περιοδικών και στη συνέχεια γοητεύτηκε από το μέγεθος και τα χρώματα των αφισών των παρισινών δρόμων και του μετρό και ανακάλυψε το βασικό δομικό υλικό των έργων του. Έκοψε τις αχρησιμοποίητες αφίσες (τυπογραφικά δοκίμια, κακέκτυπα που φέρουν πολλαπλές εκτυπώσεις εικόνων και χρωμάτων) με τη μηχανή του τυπογραφείου (massicot) σε λωρίδες, τις οποίες συνάρμοσε σε κατακόρυφες πυκνές επαλληλίες, ώστε να φαίνονται από την κόψη τους και να σχηματίζουν επιτοίχιες αφηρημένες συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων.

Οργάνωσε το υλικό του με ορθολογιστικό πνεύμα, περιορίζοντας τον ρόλο του τυχαίου. Επεξεργαζόμενος την αρχική ιδέα, προχώρησε το 1965 σε ένα δεύτερο στάδιο ανάπτυξης της: Σε μια καμπυλόγραμμη, κυματοειδή «μπαρόκ» οργάνωση, με έντονο το στοιχείο της κίνησης, που συνοδεύεται από μεγαλύτερη χρωματικότητα. Στη συνέχεια μέσα από τις αναδιπλώσεις του χαρτιού, άρχισαν να μορφοποιούνται τα πρώτα εικονιστικά μοτίβα Καταναλωτικά αγαθά και καθημερινά αντικείμενα λουλούδια και δέντρα, αρχικά μεγεθυσμένα με διάθεση γιγαντισμού, εγκλωβίζονται μέσα σε φύλα πλεξιγκλάς, απομονώνονται από το περιβάλλον τους, αποφορτίζονται από τη χρήση, τη λειτουργία και τις ιδιότητες τους.

Η εμμονή σε συγκεκριμένα θέματα, ο χειροτεχνικός χαρακτήρας με τους λεπτούς, σύνθετους και περίτεχνους συνδυασμούς του χαρτιού, η πλαστικότητα και η πλούσια χρωματικότητα που προκύπτει από το ίδιο το υλικό -ποτέ δε χρησιμοποίησε πινέλα και χρώματα- έγιναν βασικά χαρακτηριστικά της δουλειάς του. Τα έργα του ξεπέρασαν την απλή ρεαλιστική καταγραφή, αποτύπωσαν την «ιδέα» των αντικειμένων, ποιητικές όψεις της καθημερινότητας και της φύσης απέπνεαν ζωντάνια, προσέγγισαν εκδοχές της αλήθειας, μετατράπηκαν σε σύμβολα. Στο τέλος της δεκαετίας του ’60 δημιούργησε μια σειρά από περιβάλλοντα (Ναός, Μπουτίκ για άντρες Διάδρομος, Αίθουσα διαλέξεων, Δάσος), όπου η απόσταση ανάμεσα στο θεατή και το έργο καταργείται.

Το 1973 οργάνωσε μια εκδήλωση (Museum Folkwang, Essen, Γερμανία) που θα επαναλάμβανε και αργότερα: με ειδική κόλλα βραδείας πήξεως σχεδιάζει φιγούρες αθλητών σ’ έναν τοίχο, που τις αποκαλύπτουν οι θεατές πετώντας χρωματιστά κομφετί. Το 1973 καταπιάστηκε μ’ ένα θέμα της παραδοσιακής ζωγραφικής, τη νεκρή φύση, ενώ σε συνθέσεις της δεκαετίας του ’70 χρησιμοποιεί διάφορα ευτελή βιομηχανικά υλικά. Οι νεκρές φύσεις με καρπούς, μπουκάλια και αντικείμενα αναπτύσσονται συμμετρικά στο χώρο γύρω από κάθετους άξονες και διακρίνονται για την αληθοφανή χρωματικότητα τους, τις ανεπαίσθητες τονικές διαβαθμίσεις που δημιουργούν οι ακμές του χαρτιού, και την καλλιέπεια των μορφών με τη «βελούδινη οπτική» των επιφανειών τους.

Το 1980 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας, όπου πραγματοποίησε μια εγκατάσταση των εργασιών του σε bolduc: μονοχρωματικούς πίνακες και κολόνες από καρούλια με bolduc και συνθέσεις με επαναλαμβανόμενους ημι-κυλινδρικούς όγκους από χαρτί περιτυλίγματος. Το 1985 παρουσίασε το περιβάλλον Σημαίες (Αθήνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, Πινακοθήκη Πιερίδη): οι 12 γιγάντιες σημαίες της ευρωπαϊκής ένωσης δημιουργούν ένα αδιάσπαστο σύνολο, συμβολίζοντας την ενότητα των κρατών αλλά και την αναγκαιότητα διαφύλαξης της πολιτιστικής τους ιδιαιτερότητας.

Παράλληλα με την τεχνική που ανέπτυξε, από τη δεκαετία του ’80 πειραματίστηκε σε νέους τρόπους επεξεργασίας και χρήσης του χαρτιού τής αφίσας, ενώ η θεματογραφία του εμπλουτίστηκε. Σε μια ενότητα έργων του το φυσικό περιβάλλον κυριαρχούσε. Κόβοντας το χαρτί σε μικρά κομμάτια ή σε μακρόστενες λεπτές λωρίδες που συνταίριαξε παράλληλα, «συνέθεσε», με αναφορές στον ιμπρεσιονισμό και την ποπ αρτ, ανθισμένα λιβάδια, ανοιχτούς ορίζοντες, τοπία με δέντρα, χωράφια και θάλασσες με εκτυφλωτικά χρώματα και ευδαιμονική διάθεση, αποτυπώνοντας τη γη, τον ουρανό, το νερό και τη χλόη σαν κάτι ζωντανό, που κινείται και εξελίσσεται. Διαρκώς επίσης επανερχόταν σε παλιότερα θέματα με ευρηματικότητα, κατορθώνοντας να αποφύγει τη μονοτονία και την επανάληψη: κορμοί δέντρων με μεταλλικές ίνες, κυπαρίσσια στο χώρο που επαναφέρουν τη θεματική τού δάσους, κολλάζ με βιτρίνες καταστημάτων, ρούχα, τρισδιάστατες νεκρές φύσεις που προσαρτώνται πάνω σε ορθογώνια ταμπλό που φέρουν χρωματικές επεμβάσεις σ’ ένα ψευδαισθητικό παιχνίδι.

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 η παραγωγή του είχε ως θέμα το εργαστήριο του, τον χώρο εργασίας με τα πινέλα, τα χρώματα, τις παλέτες και τα καβαλέτα. Η πρώτη ατομική του έκθεση πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι (GalerieJ, 1964) και από τότε έχει συνεργαστεί με μεγάλες ευρωπαϊκές γκαλερί (Sonnabend, Ιόλα, κλπ). Μετά την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα (Ινστιτούτο Γκαίτε, 1971), γίνονταν εκθέσεις στην Ελλάδα τακτικά. Συμμετείχε σε σημαντικά γεγονότα που ανέδειξαν την ελληνική avant-garde σκηνή τέχνης στο εξωτερικό, όπως το AvantgardeGriechenland (Βερολίνο, 1968) και το ‘οκτώ καλλιτέχνες, οκτώ στάσεις, οκτώ Έλληνες’ (ICA, Λονδίνο, 1975).

Συμμετείχε στο φεστιβάλ Europalia (Βέλγιο, 1982). Το 1997, διοργανώθηκε αναδρομική του έκθεση στη Θεσσαλονίκη (Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης), και παρουσιάστηκε επίσης στην Αθήνα (Εργοστάσιο ΑΣΚΤ). Το έργο του Ποδοσφαιριστές βρίσκεται στο σταθμό «Ομόνοια» του Μετρό της Αθήνας.

H κηδεία του θα γίνει την Κυριακή στα Φιλιατρά.

About kymaeditor

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

3 × four =