Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη φιλοξένησε τη Δευτέρα, 9 Φεβρουαρίου εκδήλωση στην έδρα του ΟΗΕ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, αναδεικνύοντας έτσι τη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στον διάλογο και στην πολυγλωσσία εντός του διεθνούς συστήματος.
Η συζήτηση διοργανώθηκε κατόπιν της ανακήρυξης της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, κατά την 43η Γενική της Διάσκεψη τον Νοέμβριο του 2025. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν «τη διαχρονική συμβολή της ελληνικής γλώσσας στον παγκόσμιο πολιτισμό» και τη συνεχιζόμενη σημασία της για τον σύγχρονο παγκόσμιο διάλογο.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε χτες, στο Maison de l’UNESCO, στο Παρίσι, την αρχαιολογική έκθεση, με τίτλο «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική», εμπνευσμένον από το ποίημα «Άξιον Εστί» του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Το ΥΠΠΟ συμμετέχει στον εορτασμό για την ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου, ως Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας, με αυτή την έκθεση στην οποία εικονογραφείται το ταξίδι της ελληνικής γλώσσας και της γραφής, στη μακραίωνη ιστορία, μέσα από επιλεγμένα κείμενα, πλούσιο εποπτικό υλικό και αντίγραφα αρχαίων έργων.
Η ελληνική γλώσσα αναδεικνύεται, ως η αρχαιότερη ζωντανή γλώσσα της Ευρώπης, η οποία επί 4.000 χρόνια αδιάλειπτα εξελίσσεται, αποτελώντας μέσο επικοινωνίας και έκφρασης και βασικό συντελεστή του ελληνικού πολιτισμού. Χάρη στον λεξιλογικό της πλούτο, τη σαφήνεια, τη στέρεη δομή και την ευλύγιστη συνθετότητα που τη διακρίνουν, έγινε φορέας κοινωνικών, πολιτικών και πολιτειακών εννοιών. Εξέφρασε σύνθετους φιλοσοφικούς στοχασμούς και υπαρξιακές αναζητήσεις του ανθρωπίνου πνεύματος, όπως αποτυπώθηκαν στο αρχαίο δράμα, την ποίηση, την πεζογραφία. Αποτέλεσε τη βάση της Δημοκρατίας, το εργαλείο της επιστημονικής ορολογίας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας διανόησης.
Στην ομιλία της η Λίνα Μενδώνη σημείωσε: «Η έκθεση που διοργανώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού για να σηματοδοτήσει τον εορτασμό της 9ης Φεβρουαρίου, ως παγκόσμια ημέρα της ελληνικής γλώσσας, είναι εμπνευσμένη από τον έξοχο στίχο του νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη, στο ποίημά του “Άξιον Εστί”. Αποτελεί ένα συνοπτικό πανόραμα του ταξιδιού της ελληνικής γλώσσας, στην Ιστορία. Μιας γλώσσας, που ομιλείται και γράφεται ακατάπαυστα, εδώ και τέσσερις χιλιετίες, αποτελώντας την παλαιότερη ινδοευρωπαϊκή γλώσσα, με γραπτά τεκμήρια. Στο πέρασμα των αιώνων, η ελληνική γλώσσα εξελίχθηκε για να καταλήξει στην κοινή νεοελληνική, που αρδεύεται, διαρκώς και γόνιμα, από τις παλαιότερες μορφές της… Στις απαρχές της, η ελληνική υπήρξε το αυθεντικό ετυμολογικό αρχέτυπο για τη γένεση του ευρωπαϊκού λόγου. Μετεξέλιξε δημιουργικά το αλφάβητο, το οποίο δανείστηκε από τους Φοίνικες, το οποίο με τη σειρά του γέννησε το λατινικό αλφάβητο, το πιο διαδομένο σύστημα γραφής παγκοσμίως. Το ίδιο ισχύει και για την εσωτερική δομή της ελληνικής, με την ορθογραφία, τη φωνητική, τη γραμματική και το συντακτικό της, ακόμη και με τα ιδιώματα και τις διαλέκτους της, αποτελώντας το θεμέλιο για τις περισσότερες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Στη διαχρονία της, η ελληνική χειραφετήθηκε από εκείνους οι οποίοι τη μιλούσαν για να γίνει οικουμενική κληρονομιά. Η ακτινοβολία της έγκειται στην εδραίωσή της ως ιδανικού οχήματος για την έκφραση και την ενσάρκωση των προϊόντων της ανθρώπινης διάνοιας. Έχει κυρίαρχη θέση στις επιστήμες, τα γράμματα και τις κατακτήσεις της τεχνικής, καθώς δανείζει όχι μόνο όρους και λέξεις, αλλά αποτελεί το υπόβαθρο για τη βέλτιστη οργάνωση και συστηματοποίηση ιδεών, υποθέσεων και θεωριών. Η ελληνική γλώσσα, ήδη, από τα έπη του Ομήρου και του Ησιόδου, αποτελεί έκτυπο παράδειγμα της οργανικής σύνδεσης γλώσσας και πολιτισμού. Η παράδοση της προφορικότητας ταξίδεψε στις χιλιετίες για να δώσει έξοχα δείγματα γραμματείας. Έφτασε, ως τα νεότερα χρόνια, δημιουργώντας έξοχα ποιητικά δείγματα με τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια, καταδεικνύοντας τη σημασία της στην εξέλιξη, τη διάσωση και την άνθιση τόσο του υλικού όσο και του άυλου πολιτισμού».
Η έκθεση σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Επιγραφικό Μουσείο. Παρουσιάζεται, για πρώτη φορά στο κοινό, στους χώρους της UNESCO και ακολούθως θα περιοδεύσει σε χώρους εκπαίδευσης και πολιτισμού, ανά τον κόσμο.
Μετά την τέλεση των εγκαινίων, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συμμετείχε στην εκδήλωση, που οργάνωσε η Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπία στην UNESCO, υπό τον Γιώργο Κουμουτσάκο, αφιερωμένη, επίσης, στην ελληνική γλώσσα. Η εκδήλωση περιελάμβανε αναγνώσεις και απαγγελίες κειμένων από την αρχαία ελληνική γραμματεία και τη σύγχρονη λογοτεχνία, καθώς και ερμηνεία τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, του Μάνου Χατζηδάκι, του Διονύση Σαββόπουλου.
Στη συνέχεια ο Έλιοτ Μίντσενμπεργκ, Διευθυντής Γραφείου και Αντιπρόσωπος της UNESCO στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη, αναφέρθηκε στη σημασία της προστασίας της πολυγλωσσίας ως θεμελιώδους αξίας του ΟΗΕ.
Ο κ. Μίντσενμπεργκ χαρακτήρισε την ημέρα «ευκαιρία να τιμήσουμε όχι μόνο την ομορφιά της ελληνικής γλώσσας αλλά και τη διαχρονική συμβολή της στον πολιτισμό, την επιστήμη και τη φιλοσοφία». Τόνισε ότι «η προώθηση της πολυγλωσσίας και η διαφύλαξη της γλωσσικής ποικιλομορφίας αποτελούν βασικό πυλώνα του έργου της UNESCO», υπενθυμίζοντας τη δέσμευση για «πιο γλωσσικά συμπεριληπτή τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακούς χώρους».
