“Κηφισός ώρα μηδέν” – Συζήτηση για την προστασία των παρακηφίσιων περιοχών από πλημμυρικά φαινόμενα

Με τη συμμετοχή όλων των παρακηφίσιων δήμων και της Περιφέρειας Αττικής  και χωρίς την παρουσία των αρμόδιων υπουργών ή υφυπουργών, ο Δήμος Νίκαιας-Αγ.Ι. Ρέντη με την επιστημονική στήριξη του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου διοργάνωσε με επιτυχία συνάντηση-συζήτηση με θέμα «ΚΗΦΙΣΟΣ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ» στο Δημαρχείο Νίκαιας, την Πέμπτη 17 Οκτωβρίου. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την προστασία των παρακηφίσιων περιοχών από πλημμυρικά φαινόμενα καθώς και στη δημιουργία συντονισμένου σχεδίου δράσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.  Τονίστηκε η ανάγκη για σαφή διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων των δήμων, περιφερειακών αρχών, υπουργείων και κράτους, ώστε να υπάρξει ξεκάθαρη ευθύνη   στη διαχείριση του Κηφισού.  Απαραίτητες οι ολοκληρωμένες μελέτες οι οποίες πρέπει να συνοδεύονται από τους απαραίτητους πόρους, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική αντιπλημμυρική θωράκιση του Κηφισού. Και βέβαια σχολιάστηκε ιδιαίτερα αρνητικά από τους παρόντες δημάρχους, η κυβερνητική στάση,  είτε ως απουσία είτε ως προσπάθεια αποποίησης ευθυνών από τον πλημμυρικό κίνδυνο.

Ο Δήμαρχος Νίκαιας-Αγ.Ι. Ρέντη Κωνσταντίνος Μαραγκάκης ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους για την ανταπόκρισή τους και ανέφερε μεταξύ άλλων: «Είναι επιτακτική ανάγκη ,όλοι εμείς, οι παρακηφίσιοι δήμοι  να προχωρήσουμε σε συντονισμένες και στοχευμένες δράσεις  και να ασκήσουμε πιέσεις στην Περιφέρεια και το κράτος για όσα έπρεπε να έχουν γίνει «χθες». Σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής οφείλουμε να δρομολογήσουμε ένα στρατηγικό σχεδιασμό για πρόσθετα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.  Η αποτελεσματική αντιμετώπιση πλημμυρών απαιτεί συνεχή εγρήγορση προγραμματισμό και κυρίως δράση.

Είναι γεγονός ότι η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τα δεδομένα στις πόλεις μας. Οι ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες, οι καύσωνες, οι πλημμύρες, οι εκτεταμένες πυρκαγιές, συνιστούν σήμερα δυστυχώς όχι έκτακτα αλλά τακτικά φαινόμενα. Οι αστικές υποδομές, σχεδιασμένες και κατασκευασμένες σε άλλες εποχές, με πολύ πιο ήπιο κλίμα, δεν επαρκούν για να εξασφαλίσουν τους κάτοικους, τα κτίρια, τους δημόσιους χώρους.

Ο Κηφισός,   βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικά προβλήματα,  όπως είναι η ρύπανση, η παραβατικότητα και η ανεξέλεγκτη δόμηση. Ο Περιφερειάρχης Αττικής, κ. Χαρδαλιάς, έχει επανεκκινήσει το έργο καθαρισμού του Κηφισού που επί έτη ήταν ανενεργό, όμως οι ανθρώπινες δραστηριότητες καθώς και η λειτουργία επιχειρήσεων κατά μήκος της Λεωφόρου, επιβαρύνουν συνεχώς και ρυπαίνουν τον περιβάλλοντα χώρο.  Δεν μπορεί να συνεχιστεί η ασάφεια που επικρατεί σχετικά με τις ευθύνες που αφορούν στη διαχείριση του Κηφισού.   Η μελέτη, χρηματοδότηση και υλοποίηση νέων αντιπλημμυρικών έργων σε συνδυασμό με λύσεις αποθήκευσης και αξιοποίησης των επιφανειακών υδάτων   μιας και το πρόβλημα της λειψυδρίας είναι υπαρκτό, πρέπει να αποτελεί προτεραιότητά μας».

Ο Νίκος Μπελαβίλας, Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος ήταν ο συντονιστής αυτής της ενημερωτικής συζήτησης ο οποίος τοποθέτησε το πρόβλημα της διαχείρισης του Κηφισού στη σημερινή του διάσταση αναλύοντας τα δεδομένα του κινδύνου, παρουσιάζοντας τα σχέδια που κατά έχουν υπάρξει για την αναβίωση του Κηφισού και του Ιλισσού και λαμβάνοντας υπόψη τις καλές πρακτικές άλλων χωρών (Lana River, Tirana, Isar River, Munich Irwell River Park, Manchester Parque Lineal Del Río, Manzanares Madrid, Schie Canal, Delft Idrijca River, Idrija). Κατά τη διάρκεια της εισήγησής του  ο κ. Νίκος Μπελαβίλας τόνισε:

«Στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό του, το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα, απότοκο της κλιματικής κρίσης,  είναι οι πιθανές πλημμύρες οι οποίες μετά βεβαιότητος θα υπάρξουν, εντοπισμένες στην ευρύτερη λεκάνη του «κλειστού» ποταμού Κηφισού.

Μία τεράστια πολεοδομική ζώνη η οποία καλύπτει τουλάχιστον δέκα δήμους, από τη φαληρική ακτή ως τις παρυφές της Πάρνηθας, βρίσκεται σε κίνδυνο, σε περίπτωση που μία μεγάλη κακοκαιρία, τύπου Daniel, χτυπήσει την Αθήνα και τον Πειραιά. Πρόκειται για μία περιοχή η οποία είναι κτισμένη σε ποσοστό 75% και στην οποία ζει, κατοικεί και εργάζεται σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της πρωτεύουσας.

Οι συστηματικές μελέτες του πλημμυρικού κινδύνου οι οποίες εκπονήθηκαν την περίοδο 2017-2023 παρουσιάζουν και αναλύουν τα εκατοντάδες επικίνδυνα σημεία τα οποία πρέπει να θωρακιστούν. Περίπου τα μισά εξ αυτών είναι υποδομές υψηλού δημοσίου ενδιαφέροντος, νηπιαγωγεία, σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, επιτελικά κτίρια. Τα υπόλοιπα είναι βιομηχανίες, κτίρια επιχειρήσεων και σημαντικές αποθήκες. Ανάμεσά τους δε βρίσκονται δεκάδες χιλιάδες κτίρια κατοικιών.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, και προκειμένου να μην βρεθούμε μπροστά στο χειρότερο εφιαλτικό σενάριο μίας καταστροφικής πλημμύρας, οι παρακηφίσιοι δήμοι σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής οφείλουν να δρομολογήσουν τόσο το στρατηγικό σχέδιο και τα πρόσθετα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στη λεκάνη του Κηφισού όσο και τα τοπικά δημοτικά αντίστοιχα και παράλληλα σχέδια. Ακολουθώντας ένα νέο πρότυπο, το οποίο θα παίρνει υπόψη τις μεγάλες αλλαγές που έχουν συντελεστεί όπως και τις νέες διεθνείς πρακτικές. Αναθεωρώντας το μεταπολεμικό μοντέλο ανάπτυξης της Αθήνας εις βάρος των ποταμών και των ρεμάτων της».

Στη συνέχεια το λόγο πήρε η Αντιπεριφερειάρχης Πειραιά κ. Σταυρούλα Αντωνάκου  η οποία ευχαρίστησε τον Δήμαρχο Νίκαιας-Αγ.Ι. Ρέντη Κωνσταντίνο Μαραγκάκη γι’αυτή την πρωτοβουλία και επισήμανε: «Ο Κηφισός είναι το μεγαλύτερο ποτάμι της Αττικής. ήδη για πρώτη φορά μπήκαμε στη διαδικασία να καθαρίσουμε τα κλειστά τμήματα του Κηφισού, μια αρμοδιότητα που δεν άνηκε στην Περιφέρεια. Ο Κηφισός αποδεικνύει τις διαχρονικές παθογένειες που είχαμε ως κράτος και ως προς τα τεχνικά έργα που έγιναν δηλαδή το ανεξέλεγκτο μπάζωμά του. Δεν υπήρχε ένας ολιστικός σχεδιασμός με τα αντιπλημμυρικά τα οποία γινόντουσαν στους Δήμου που διέρχεται ο Κηφισός. Αυτό που έχει προτεραιότητα  είναι  Κράτος και  Τοπική Αυτοδιοίκηση να προχωρήσουν σ’ ένα ολιστικό σχεδιασμό γιατί η κλιματική κρίση μας επιβάλλει να κάνουμε γρήγορες κινήσεις και να γίνουν νομοθετικές ρυθμίσεις διότι η επικάλυψη αρμοδιοτήτων δεν βοηθά κανέναν μας».