Η πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής ονομάζεται από την εκκλησία Κυριακή της Ορθοδοξίας διότι τιμάται η αναστήλωση των Εικόνων και ο θρίαμβος της Ορθόδοξης Πίστης κατά της αιρέσεως των Εικονομάχων.
Για περισσότερο από έναν αιώνα, η Εκκλησία ταλαιπωρήθηκε από τη διαμάχη της Εικονομαχίας. Πρώτος διώκτης υπήρξε ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄ ο Ίσαυρος και τελευταίος ο Θεόφιλος. Μετά τον θάνατο του Θεόφιλου, η σύζυγός του Αγία Θεοδώρα η Αυγούστα ανέλαβε την εξουσία και, σε συνεργασία με τον Πατριάρχη Μεθόδιος Α΄ Κωνσταντινουπόλεως, αποκατέστησε οριστικά την τιμή των Ιερών Εικόνων. Το 843 μ.Χ., την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η αυτοκράτειρα Θεοδώρα μαζί με τον υιό της, τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄, λιτάνευσαν τις Άγιες Εικόνες στην Κωνσταντινούπολη, διακηρύσσοντας ότι οι πιστοί δεν λατρεύουν τις εικόνες ως θεούς, αλλά τις τιμούν ως απεικονίσεις των αρχετύπων. Η λατρεία ανήκει μόνο στον Τριαδικό Θεό: τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.
Έκτοτε, η Εκκλησία εορτάζει κάθε χρόνο την ημέρα αυτή ως ημέρα νίκης της Ορθοδοξίας και ορθής πίστεως, επιβεβαιώνοντας ότι η τιμή προς τις εικόνες «διαβαίνει επί το πρωτότυπον», δηλαδή αναφέρεται στο εικονιζόμενο πρόσωπο. Η Κυριακή της Ορθοδοξίας αποτελεί, έτσι, όχι μόνο ιστορική ανάμνηση, αλλά και διαρκή ομολογία πίστεως.
Σε ανάμνηση της αναστήλωσης των Ιερών Εικόνων, στους ιερούς ναούς γίνεται περιφορά των εικόνων από τους κληρικούς και τους λαϊκούς, όπου ο καθένας κρατά από μια εικόνα, που έχει φέρει μαζί του απο το σπίτι του. Παράλληλα, διαβάζεται το Συνοδικό της Ορθοδοξίας, που είναι ένα κείμενο που περιέχεται στο λειτουργικό βιβλίο του Τριωδίου και αποτελεί την περίληψη όλης της Ορθόδοξης διδασκαλίας της Εκκλησίας μας.
