Τράπεζα της Ελλάδος : Πώς παραμόρφωσε την ελληνική αγορά κατοικίας η Golden Visa

Μεγάλες στρεβλώσεις στην αγορά κατοικίας έχει δημιουργήσει το πρόγραμμα της Golden Visa, όπως αποκαλύπτει μελέτη που δημοσιεύθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος. Τα όρια επένδυσης για την απόκτηση άδειας διαμονής, που έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά σε δημοφιλείς περιοχές, παραμόρφωσαν τις τιμές των κατοικιών, καθώς ακόμη και ακίνητα μικρής αξίας πωλούνταν σε υψηλές τιμές, επειδή οι αγοραστές ενδιαφέρονταν μόνο για την άδεια διαμονής στην Ελλάδα, χωρίς να δίνουν προτεραιότητα στην αξιολόγηση μιας επένδυσης σε ακίνητο.

Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς πίεσης, με τις τιμές να καταγράφουν ραγδαία άνοδο, προκαλώντας έντονες ανησυχίες για την προσιτότητα της στέγης. Σε αυτό το τοπίο, το πρόγραμμα της «Χρυσής Βίζας» (Golden Visa), το οποίο θεσπίστηκε το 2013 εν μέσω της βαθιάς οικονομικής κρίσης για να προσελκύσει ξένα κεφάλαια, αποτέλεσε έναν από τους βασικούς καταλύτες της αγοράς. Με το ελάχιστο όριο επένδυσης να έχει καθοριστεί αρχικά στις 250.000 ευρώ, το πρόγραμμα αποδείχθηκε ιδιαίτερα ελκυστικό, ιδίως για επενδυτές από την Κίνα, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή.

Πρόσφατα, η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσίευσε ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό Working Paper, όπου οι ερευνητές Δημήτρης Καραμάνης, Χρήστος Κωτσογιάννης και Ευαγγελία Παπαπέτρου ανέλυσαν σε βάθος τον τρόπο με τον οποίο τα ρυθμιστικά όρια επένδυσης του προγράμματος παραμόρφωσαν την αγορά κατοικίας και πώς η κυβερνητική μεταρρύθμιση του 2022 άλλαξε τον χάρτη του real estate.

 H μελέτη βασίστηκε σε ένα τεράστιο και λεπτομερές δείγμα διοικητικών δεδομένων από το Μητρώο Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων. Συγκεκριμένα, αναλύθηκαν 109.407 συναλλαγές κατοικιών σε ολόκληρη τη χώρα για την περίοδο 2017-2024, με αξίες από 10.000 έως 20 εκατομμύρια ευρώ, αφού πρώτα αφαιρέθηκαν οι ακραίες τιμές (το κορυφαίο και το κατώτερο 1% της κατανομής των τετραγωνικών μέτρων) για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία των συμπερασμάτων.

Το πιο εντυπωσιακό ίσως εύρημα της μελέτης, πριν καν εξεταστούν οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης, είναι ο τρόπος με τον οποίο το όριο των 250.000 ευρώ λειτούργησε σαν «μαγνήτης» για τις τιμές. Οι ερευνητές διαπίστωσαν μια τεράστια, αφύσικη συγκέντρωση (bunching) συναλλαγών ακριβώς σε αυτό το επίπεδο τιμής.

Όπως εξηγεί η μελέτη, η συμπεριφορά αυτή προέκυψε από τη στρατηγική τιμολόγηση των πωλητών: κάποιοι πωλητές μείωναν ελαφρώς την τιμή ακριβώς κάτω από το όριο για να προσελκύσουν την εγχώρια ζήτηση, ενώ άλλοι αύξαναν την τιμή τους ακριβώς πάνω από το όριο των 250.000 ευρώ προκειμένου το ακίνητό τους να καταστεί επιλέξιμο για τους ξένους επενδυτές της Χρυσής Βίζας. Αυτό δημιούργησε μια «οπλοστάσιο» στρεβλώσεων, όπου η τιμή δεν αντικατόπτριζε την πραγματική αξία του ακινήτου, αλλά την αξία της άδειας διαμονής που το συνόδευε.

Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι η τεχνητή αυτή συσσώρευση τιμών γύρω από τα 250.000 ευρώ παρατηρήθηκε οριζόντια, ανεξάρτητα από την παλαιότητα ή το μέγεθος (τετραγωνικά μέτρα) των ακινήτων. Είτε επρόκειτο για νεόδμητα διαμερίσματα είτε για παλαιά κτίρια (άνω των 25 ετών, χωρίς σύγχρονες ενεργειακές προδιαγραφές), οι τιμές «κλείδωναν» στο όριο της βίζας, αποδεικνύοντας ότι το πρωταρχικό κίνητρο των αγοραστών ήταν η απόκτηση των δικαιωμάτων διαμονής και όχι οι οικιστικές τους προτιμήσεις.

Το 2022, επιχειρώντας να ανακόψει την υπερθέρμανση της αγοράς σε περιοχές υψηλής ζήτησης, η κυβέρνηση διπλασίασε το όριο επένδυσης από τις 250.000 στις 500.000 ευρώ σε συγκεκριμένους δήμους. Η μεταρρύθμιση αυτή έθεσε στο στόχαστρο τον Βόρειο, Κεντρικό και Νότιο Τομέα Αθηνών, τους δήμους Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, τον κεντρικό Δήμο Θεσσαλονίκης, καθώς και τη Μύκονο και τη Σαντορίνη.

Η παρέμβαση αυτή λειτούργησε ως ένα φυσικό πείραμα (natural experiment). Τα ευρήματα για την πρωτεύουσα είναι εντυπωσιακά. Μετά την αύξηση του ορίου σε 500.000 ευρώ, οι «στοχευμένοι» δήμοι της Αττικής βίωσαν μια σχετική επιβράδυνση στην αύξηση των τιμών των ακινήτων σε σύγκριση με δήμους όπου το όριο δεν άλλαξε.

Πηγή : Sofokleousin.gr

About kymaeditor

Check Also

Δημοσιεύτηκε η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα κόκκινα δάνεια – Πώς θα υπολογίζονται οι τόκοι

Από την πλήρη ολομέλεια του Αρείου Πάγου δημοσιεύθηκε σήμερα η απόφασή της, η οποία με …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *