Αγώνα δρόμου για την ανανέωση του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου καλούνται να ξεκινήσουν άμεσα πολιτεία, τράπεζες και ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς μόλις το 20% των 326 επιβατηγών πλοίων είναι ηλικίας κάτω των 20 ετών.
Η ετήσια μελέτη της XRTC προειδοποιεί ότι, χωρίς συγκεκριμένο εθνικό σχέδιο και λειτουργικό μηχανισμό χρηματοδότησης, η γήρανση του στόλου και το αυξανόμενο κόστος της πράσινης μετάβασης μπορεί να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα της ακτοπλοΐας και τη συνδεσιμότητα των μικρότερων νησιών.
Όπως σημειώνει η μελέτη, ο ακτοπλοϊκός κλάδος καλείται να χρηματοδοτήσει μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα τη μεγαλύτερη τεχνολογική ανανέωση που έχει πραγματοποιηθεί από την εποχή της αντικατάστασης των συμβατικών πλοίων από τα σύγχρονα Ro-Pax.
Τονίζει ότι η περίοδος 2027-2035 θεωρείται καθοριστική, καθώς από την ταχύτητα εφαρμογής ενός συντονισμένου σχεδίου θα κριθεί εάν η Ελλάδα θα εξελιχθεί σε ευρωπαϊκό πρότυπο πράσινης επιβατηγού ναυτιλίας ή θα ακολουθήσει μια βραδύτερη και ακριβότερη προσαρμογή.
Χρηματοδοτικό κενό
Η μελέτη υπολογίζει σε περισσότερα από 5 δισ. ευρώ το συνολικό χρηματοδοτικό κενό για την πράσινη μετάβαση της ελληνικής επιβατηγού ναυτιλίας σε βάθος 25 ετών.
Από το ποσό αυτό, περίπου 3 δισ. ευρώ αφορούν επενδυτικές δαπάνες, γνωστές ως CAPEX, ενώ περισσότερα από 2 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε πρόσθετες λειτουργικές δαπάνες, δηλαδή OPEX.
CAPEX χαρακτηρίζονται τα κεφάλαια που απαιτούνται για νέες ναυπηγήσεις, μεγάλες μετασκευές, νέες μηχανές, μπαταρίες, υβριδικά συστήματα και υποδομές εναλλακτικών καυσίμων.
Αντίθετα, το OPEX αφορά τα αυξημένα έξοδα της καθημερινής λειτουργίας, όπως το κόστος καθαρότερων καυσίμων, η αγορά δικαιωμάτων εκπομπών, η συντήρηση των νέων τεχνολογιών και η εκπαίδευση των πληρωμάτων.
Τις ανάγκες αυτές συνδέει με συνολικά 326 επιβατηγά πλοία τα οποία πραγματοποιούν κάθε χρόνο πάνω από 185.000 ακτοπλοϊκές συνδέσεις, στοιχείο που καθιστά αναγκαία μια σταδιακή και πολυεπίπεδη επενδυτική στρατηγική.
Σημειώνει, επίσης, ότι το πρώτο βήμα πρέπει να είναι η σύσταση ειδικού ταμείου χαρτοφυλακίου, στο οποίο αναφέρθηκε χθες η «Ν» με το πρώτο της θέμα, που θα συγκεντρώνει πόρους από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εκσυγχρονισμού, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τις διαθέσιμες εθνικές χρηματοδοτήσεις.
Νέα δομή
Η νέα δομή θα μπορούσε να λειτουργήσει μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ή του Υπερταμείου, με τη συμμετοχή των υπουργείων Ναυτιλίας, Οικονομικών και Ανάπτυξης.
Το ταμείο θα πρέπει να διαθέτει διοικητικό συμβούλιο με σαφείς αρμοδιότητες, να καθορίζει τα κριτήρια επιλογής των επενδύσεων, να εγκρίνει τα χρηματοδοτικά εργαλεία και να παρακολουθεί την πορεία των έργων.
Η XRTC τονίζει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι μικρότερες ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, οι οποίες δραστηριοποιούνται κυρίως στις άγονες και ενδονησιωτικές γραμμές..
Για τον λόγο αυτό, η μελέτη ζητεί τη δημιουργία ειδικών εγγυοδοτικών μηχανισμών και εργαλείων τεχνικής υποστήριξης.
Σημειώνει δε ότι καθοριστικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν και οι πολυετείς συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας για τις άγονες γραμμές.
Οι τετραετείς συμβάσεις προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα εσόδων και διευκολύνουν την πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.
Ωστόσο, για να επιτευχθεί ουσιαστική ανανέωση του στόλου, απαιτούνται συμβάσεις μεγαλύτερης διάρκειας, σύνδεση των επιδοτήσεων με επενδυτικές υποχρεώσεις και κίνητρα για την εισαγωγή νεότερων και ενεργειακά αποδοτικότερων πλοίων.
Η μελέτη υπογραμμίζει, επίσης, ότι η ανανέωση της ακτοπλοΐας πρέπει να συνδεθεί με την αναβάθμιση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας.
Νέες κατασκευές, εκτεταμένες μετασκευές, ενεργειακές αναβαθμίσεις και εγκατάσταση προηγμένων ψηφιακών συστημάτων μπορούν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, να μεταφέρουν τεχνογνωσία και να ενισχύσουν την εγχώρια προστιθέμενη αξία
Πηγή:Ναυτεμπορική
