Δήμος Κυθήρων: Τεράστιο το πρόβλημα με τους δασικούς χάρτες

Ο Δήμαρχος Κυθήρων είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος κ. Γιώργο Αμυρά, στον οποίο έθεσε τα τεράστια προβλήματα που έχουν ανακύψει με την ανάρτηση των δασικών χαρτών (τόσο την αρχική όσο και την πρόσφατη). Σε συνέχεια τη επικοινωνίας αυτής, απέστειλε την ακόλουθη  επιστολή:

Αξιότιμε κ. Υφυπουργέ,
Πριν λίγες ημέρες έγινε η ανάρτηση του αναμορφωμένου δασικού χάρτη των Κυθήρων –
Αντικυθήρων (Εικόνα 1) ο οποίος ΔΕΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ καμία απολύτως διαφορά με τον
αντίστοιχο αναρτημένο δασικό χάρτη του 2017.

Με έκπληξη, για άλλη μία φορά, διαπιστώσαμε, ότι πάνω από το 80% της έκτασης των νήσων
Κυθήρων και Αντικυθήρων, έφεραν τον χαρακτηρισμό ως «Δασικές»!
Ως δασικές εκτάσεις χαρακτηρίστηκαν εκτάσεις σαφώς μη δασικές όπως:
 Μεγάλο τμήμα του οδικού δικτύου, που υπάρχει προ του 1945,
 Έργα που κατασκευάστηκαν τα τελευταία 50 χρόνια, όπως ο λιμενοβραχίονας του
κεντρικού λιμανιού στο Διακόφτι,
 Αμμώδεις εκτάσεις, αλυκές και παραλιακές εκτάσεις,
 Ακάλυπτες εκτάσεις, χωρίς ίχνος βλάστησης,
 Καλλιεργούμενες εκτάσεις σαφώς καθορισμένες με μάντρες ή ξερολιθιές,
 Ανέκαθεν γεωργικές εκτάσεις,
 Εκτάσεις με αραιή φρυγανώδη βλάστηση.
Ιδιαίτερη εντύπωση μας προκάλεσε το γεγονός ότι δεν υπήρξε χαρακτηρισμός των
εκτάσεων ως «χορτολοβαδικών», όπως επίσης και ότι εκτάσεις που έχουν κυρωθεί ως μη
δασικές με το χαρακτηρισμό ΑΑ, τώρα στον αναμορφωμένο χάρτη εμφανίζονται με το
χαρακτηρισμό ΔΑ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ιδιοκτησία εμβαδού 10.150τ.μ. στη Τοπική
Κοινότητα Κυθήρων η οποία τόσο στη ανάρτηση του 2017  όσο και στον κυρωμένο
δασικό χάρτη  φαίνεται μη δασική, ενώ στην τρέχουσα ανάρτηση ένα τμήμα της έκτασης
1797τ.μ. φαίνεται δασικό .

Άλλο ένα γεγονός που μας εξέπληξε δυσάρεστα είναι ότι εκτάσεις για τις οποίες υπάρχουν
τελεσίδικες πράξεις και αποφάσεις χαρακτηρισμού μη δασικές, εμφανίζονται στην τωρινή
ανάρτηση ως δασικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μία έκταση της Τοπικής Κοινότητας
Κυθήρων όπου στην ανάρτηση του 2017  εμφανίζεται ΠΑ και στον κυρωμένο δασικό
χάρτη  ως μη δασική ενώ στην τωρινή ανάρτηση φαίνεται ΔΑ .

Ήδη από την ανάρτηση του 2017 και στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων μας για την
προάσπιση της περιουσίας του Δήμου Κυθήρων τόσο ο Δήμος (ιδιοκτήτης), όσο και η Επιτροπή
Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων Αντικυθήρων (διαχειριστής κατά το άρθρο 84 του Ν.1416/84 και το
Π.Δ. 272/85) καταθέσαμε εμπρόθεσμες αντιρρήσεις κατά της ανάρτησης των δασικών χαρτών,
με την προβλεπόμενη για τους Δήμους διαδικασία, ατελώς, που παραδόθηκαν με ψηφιακό μέσο
στην οικεία Διεύθυνση Δασών, η οποία και τις καταχώρησε.
Η συζήτηση των αντιρρήσεων ενώπιον των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων ξεκίνησε τον Ιούλιο
2018 και αφορούσε αντιρρήσεις που είχαν ασκηθεί εντός των ορίων των δημοτικών ενοτήτων
Αντικυθήρων, Φρατσίων, Φριλιγκιανίκων, Μυλοποτάμου, Μυρτιδίων, Λιβαδίου και άλλων. Κατά την εκδίκαση των αντιρρήσεων ζητήσαμε και λάβαμε το υπόμνημα, προς την Επιτροπή Εξέτασης
Αντιρρήσεων, της οικείας υπηρεσίας.
Από το υπόμνημα της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, που εστάλη προς τις επιτροπές
αντιρρήσεων, διαπιστώσαμε ότι η εισήγηση, προς αυτές ήταν απορριπτική για το σύνολο των
αντιρρήσεων, με την γενικόλογη αιτιολογία ότι:
α) αποτελούν δασοβιοκοινότητα, β) δεν υπάρχει ίχνος ανθρωπογενούς δραστηριότητας
καλύπτονται από δασικά είδη (αείφυλλα πλατύφυλλα), γ) η υφή του εδάφους είναι βραχώδης και δ)
οι επικρατούσες κλίσεις του εδάφους κυμαίνονται από 15-45% ή και μεγαλύτερες.
Η γενικόλογη αιτιολόγηση στηρίχθηκε στην εκτέλεση επανάληψης φωτοερμηνείας παλαιότερων
(έτους 1945) και πλέον πρόσφατων αεροφωτογραφιών (έτους 2007—8) σε συνδυασμό με την
χρήση ορθοφωτοχαρτών LSO25 της ΕΚΧΑ Α.Ε., πλέον ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο, (έτους
φωτοληψίας 2015), στην συσχέτιση με όμορες περιοχές του κυρωμένου τμήματος του δασικού
χάρτη.
Στο σημείο αυτό επισημαίνουμε ότι δεν υπάρχει επίσημη διάθεση των ορθοφωτοχαρτών
LSO25, παρά μόνο αυτοί είναι διαθέσιμοι προς θέαση, στα 50 εκατοστά, από την Υπηρεσία
Θέασης Ορθοφωτογραφιών, στον διαδικτυακό τόπο του ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Κατά των εν λόγω υπομνημάτων/εισηγήσεων και κατά την παράστασή μας ενώπιον των
Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων, καταθέσαμε αναλυτικά υπομνήματα, στα οποία
επισημαίνουμε μεταξύ άλλων ότι:
Α) Η διοίκηση χρησιμοποιεί φωτογραμμετρικά προϊόντα που δεν είναι επισήμως διαθέσιμα
στο κοινό και λόγω αυτού ΔΕΝ μπορούν να αξιολογηθούν ως προς την χωρική τους
ακρίβεια,
Β) Υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις, άνω των 20 μέτρων, μεταξύ των υποβάθρων
ορθοφωτογραφιών έτους 1945 και ετών 2007-2008, και με αποτέλεσμα την εμφιλοχώρηση
σφαλμάτων ιδίως κατά την χωρική τεκμηρίωση του οδικού δικτύου,
Γ) Η γενικόλογη συσχέτιση με όμορες περιοχές του κυρωμένου τμήματος δασικού χάρτη,
δεν αποτελεί κριτήριο χαρακτηρισμού σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία,
Δ) Δεν έχει τεκμηριωθεί η ύπαρξη δασοβιοκοινότητας σύμφωνα με τα επιστημονικά
κριτήρια που ορίστηκαν με το ΠΔ 32/2016 καθώς:
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στην φυόμενη επί της εκτάσεως άγριας ξυλώδους
βλάστησης (υψηλής ή θαμνώδους) των στοιχείων της χλωρίδας που συνθέτουν την
ξυλώδη βλάστηση (είδη και σύνθεση αυτής).
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στην ύπαρξη άγριας ζωής ως στοιχείου της
δασοβιοκοινότητας μέσω της αμοιβαίας αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης της
υπάρχουσας χλωρίδας και πανίδας.
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στις εδαφολογικές συνθήκες (είδος και βάθος εδάφους,
γόνιμο, άγονο, επιδεκτικό ή μη καλλιέργειας).Νήσος Κύθηρα – Χώρα – ΤΚ 80100 – Τ: (0030) 27360 31213 – F: (0030) 27360 31919 – Πληροφορίες: Π. Αλεζίδου
URL:www.kythira.gr – E: [email protected]
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στις σταθμολογικές συνθήκες (τοπογραφία, ανάγλυφο,
υπερθαλάσσιο ύψος, έκθεση ως προς τον ορίζοντα, κλίσεις εδάφους).
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στο γεωλογικό υπόστρωμα (υπέδαφος, μητρικό
πέτρωμα), σύμφωνα με το Κριτήριο 2ο του ΠΔ32/2016.
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στις κλιματολογικές συνθήκες (πώς επηρεάζουν την
ανάπτυξη και εξέλιξη της βλάστησης ιδιαίτερα σε σχέση με την κλιματική ζώνη, μέσο
ύψος βροχής, διάρκεια ξηροθερμικών περιόδων κ.λπ.).
 Δεν γίνεται καμία αναφορά στην θέση της έκτασης σε σχέση με την ευρύτερη
περιοχή (στοιχεία όμορων και παρακείμενων εκτάσεων, απόσταση εξ αυτών, είδος
βλάστησης) καθώς και αν η έκταση ευρίσκεται εντός αλπικής ζώνης ή επί άβατων
κλιτύων ορέων (αναφορικά με εκτάσεις που καλύπτονται από οποιαδήποτε ξυλώδη
ή μη βλάστηση και ευρίσκονται εντός και υπεράνω των δασών και δασικών
εκτάσεων).
Οι έως σήμερα αποφάσεις των Επιτροπών είναι κυρίως απορριπτικές αποδεχόμενες την εισήγηση
της οικείας Διεύθυνσης Δασών, χωρίς να κάνουν καμία ουσιαστική τεκμηρίωση σύμφωνα με τα
επιστημονικά κριτήρια που έχουν οριστεί με το ΠΔ 32/2016.
Εντύπωση μας προκάλεσε η αποδοχή μίας εκ των αντιρρήσεών μας, στην ΔΕ Αντικυθήρων, από
την Επιτροπή (ΑΔΑ: 69ΙΚΟΡ1Κ-ΔΚΒ Τμήμα 40): «Πετρώδης, βραχώδης έκταση, με διάσπαρτη
χορτολιβαδική βλάστηση, ανεπίδεκτη καλλιέργειας και με πενιχρή δασική βλάστηση μικρότερη του
5%, η οποία λόγω θέσης και διασποράς δεν μπορεί να αποτελέσει δασικό φυσικό οικοσύστημα
κατά την έννοια των κριτηρίων του Π.Δ. 32/2016. Η έκταση στο σύνολό της εμφανίζει τη μορφή της
παρ. 5β και 5α του Ν. 3208/2003, η οποία, δεδομένου ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν προβάλει
δικαιώματα, αποτελεί άλλης μορφής έκταση Α.». Το επιχείρημα για την αποδοχή της αντίρρησης με
δεδομένο ότι το Ελληνική Δημόσιο δεν προβάλει δικαιώματα ειδικά στα Κύθηρα και
Αντικύθηρα, αποτελεί επίσημη παραδοχή ότι κατά των χαρακτηρισμό εκτάσεων ως δασικών
ή μη δασικών ΔΕΝ εφαρμόζεται η κείμενη νομοθεσία.
Καθώς οι χαρακτηρισμοί μεγάλων εκτάσεων ως δασικών στο σύνολο των περιοχών της Χώρας,
που έγινε ανάρτηση Δασικών Χαρτών, προκάλεσαν πολλές και έντονες αντιδράσεις από φορείς
αλλά και πολίτες, ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας με την με ΑΠ απόφασή
του 182363/2395/13-05-2019, ΑΔΑ: ΩΚΘΓ4653Π8-ΗΘΑ, έκανε αποδεκτή την με ημερομηνία 12-4-
2019 Γνωµοδότηση του Τεχνικού Συµβουλίου ∆ασών όπως διαλαµβάνεται επί των πρακτικών της
2ης Συνεδρίασης µε αντικείµενο θέµατος: «Εννοιολογικός χαρακτηρισµός και προσδιορισµός των
εκτάσεων εκείνων που εµπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 5α του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (A΄ ,
289) και καλύπτονται µόνο από φρυγανική βλάστηση, κατά την έννοια των διατάξεων των παρ.
1,2,3,4 και 5α του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (Α΄,289), όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν και
εξειδικεύονται σε αυτές των άρθρων 2,3 και 5 του Π∆ 32/2016 (Α΄,46)», σύµφωνα µε την οποία το
εν λόγω Συµβούλιο: «γνωµοδοτεί οµόφωνα ότι οι εκτάσεις, όπως αυτές προσδιορίζονται στις
διατάξεις της παρ. 5α του άρθρου 3 του Ν. 998/1979 (A΄, 289) όπως έχουν τροποποιηθεί και
ισχύουν και εξειδικεύονται στις διατάξεις του άρθρου 5, παρ. 1 του Π∆ 32/2016 (Α΄,46), που
καλύπτονται µόνο από φρυγανική βλάστηση, χωρίς την παρουσία δασικής βλάστησης (αραιά ή µη,
υψηλή ή θαµνώδη, ενδεικτικά σε ποσοστό – βαθµό συγκόµωσης 15% τουλάχιστον επί του
συνόλουτης εδαφικής επιφάνειας), δεν συγκεντρώνουν τα κριτήρια που θα πρέπει να λαµβάνονται
σωρευτικά υπόψη για τον προσδιορισµό της οργανικής ενότητας (άρθρο 2 του ως άνω Π∆ 32/2016
), ώστε να συγκροτούν στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους δασοβιοκοινότητα και δασογενές
περιβάλλον, καθώς και αυτά και κατ’ επέκταση του προσδιορισµού της διάκρισης του δάσους από Νήσος Κύθηρα – Χώρα – ΤΚ 80100 – Τ: (0030) 27360 31213 – F: (0030) 27360 31919 – Πληροφορίες: Π. Αλεζίδου
URL:www.kythira.gr – E: [email protected]
τη δασική έκταση. Κατά συνέπεια, αυτές οι εκτάσεις θα πρέπει να χαρακτηρίζονται ως
χορτολιβαδικές της παρ. 5α του άρθρου 3 του ν. 998/1979».
Στις 24-10-2019 ενημερωθήκαμε για ορισμό νέας συνεδρίασης Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων
για την ΤΕ Μητάτων & Καρβουνάδων. Κατόπιν επικοινωνίας με την οικεία Διεύθυνση Δασών
ζητήσαμε και λάβαμε αντίγραφο του υπομνήματος/ εισήγησης της προς την Επιτροπή.
Δυστυχώς για άλλα μία φορά διαπιστώνουμε ότι το υπόμνημα-εισήγηση της Διεύθυνσης
Δασών Πειραιά, προς την Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων, είναι απορριπτικό εμμένοντας
στον χαρακτηρισμό των εκτάσεων ως δασικών, αν και η ίδια η υπηρεσία διαπιστώνει ότι οι
εκτάσεις είναι είτε γυμνές, είτε φρυγανώδεις είτε θαμνώδεις (χωρίς η περίπτωση των
χαρακτηρισμένων εκτάσεων ως φρυγανωδών ή θαμνωδών να τεκμηριώνεται επαρκώς
βάσει των κριτηρίων του ΠΔ 32/2016).
Στην ίδια την εισήγηση της Διεύθυνσης Δασών Πειραιά προς την Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων
αναφέρεται πως «… σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές κατάρτισης των δασικών χαρτών {υπ’
αριθμ. 97414/754/06.09.2007 ΚΥΑ, (παρ.3.6.2.β) ΦΕΚ 1811/Β’/2007}, δασικοί δρόμοι εντός ή σε
επαφή με δασικές εκτάσεις αποτελούν ενιαίο δασικό οικοσύστημα και παίρνουν τον χαρακτηρισμό
της δασικής έκτασης…», παραβλέποντας το αμέσως επόμενο εδάφιο της ίδιας ΚΥΑ παρ. 3.6.2.γ.
σύμφωνα με το οποίο: «…Εκτάσεις στις οποίες, σύμφωνα με τη φωτοερμηνεία των
αεροφωτογραφιών παλαιότερης και πρόσφατης λήψης, διαπιστώνονται πάσης φύσεως
ανθρωπογενείς επεμβάσεις και δραστηριότητες πέραν της δασοπονικής εκμετάλλευσης,
αποδίδονται ως «άλλης μορφής/κάλυψης». Στο σημείο αυτό επισημαίνουμε ότι το οδικό
δίκτυο του Δήμου Κυθήρων και ιδίως της Νήσου Κυθήρων υπάρχει από πολύ πριν από το
1945, καθώς τα Κύθηρα στο τέλος του 19ου αιώνα είχαν πληθυσμό άνω των 15.000
κατοίκων για αυτό και το νησί έχει πάνω από 63 ενεργούς οικισμούς.
Επίσης με λύπη διαπιστώσαμε ότι η Διεύθυνση Δασών Πειραιά εμμένει στην μη εφαρμογή
του συνόλου των επιστημονικών κριτηρίων που ορίστηκαν από το ΠΔ 36/2016,
εφαρμόζοντας κατά το δοκούν Τεχνικές Προδιαγραφές κατάρτισης Δασικών Χαρτών της
προηγούμενης δεκαετίας.
Επισημαίνουμε στο σημείο αυτό ότι και η ανάρτηση του Δασικού Χάρτη ΔΕΝ έχει γίνει
σύμφωνα με τα κριτήρια του ΠΔ 32/2016, καθώς δεν μας δόθηκε η τεκμηρίωση των
χαρακτηρισμών.
Δυστυχώς ΚΑΙ στην νέα ανάρτηση των αναμορφωμένων δασικών Χαρτών διαπιστώνουμε
ότι κανένα από τα παραπάνω προβλήματα ΔΕΝ έχει θεραπευθεί, αντιθέτως τόσο το λιμάνι
Διακοφτίου, όσο και μεγάλο τμήμα του οδικού δικτύου χαρακτηρίζονται ως δασικά,
αντιθέτως με τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις.
Οι εν λόγω χαρακτηρισμοί ευρέων τμημάτων ως δασικών ΔΕΝ συντελούν στην ουσιαστική
προστασία των πραγματικών δασών και δασικών εκτάσεων, όπως αυτά και αυτές
προκύπτουν από την τεκμηριωμένη και επιστημονική εφαρμογή του Νόμου 998/1979 και
του ΠΔ32/2016, προκαλώντας πολλά ερωτηματικά και έντονο προβληματισμό για τις επιδιώξεις της Διοίκησης.

Με βάση την παραπάνω ανάλυση και στο πλαίσιο της αναμόρφωσης των δασικών χαρτών
θα πρέπει να αρθούν με πράξη της Διοίκησης οι λανθασμένοι χαρακτηρισμοί και τα
σφάλματα που διαπιστώνονται, σύμφωνα και με την κείμενη νομοθεσία.
Πιο συγκεκριμένα οι δασικοί χάρτες θα πρέπει να ενημερωθούν, οίκοθεν, με:
1. Ενσωμάτωση των πράξεων Διοίκησης που εκτάσεις χαρακτηρίζονται ως μη
δασικές.
2. Διόρθωση σφαλμάτων χαρακτηρισμών σε τεχνικά έργα που είτε υπάρχουν και
φωτοερμηνεύονται στους ιστορικούς ορθοφωτοχάρτες (πχ οδικό δίκτυο) ή σε
τεχνικά έργα που κατασκευάστηκαν πρόσφατα και εσφαλμένα έχει αποδοθεί ο
χαρακτηρισμός ΔΑ (καθώς το 1945 δεν υπήρχαν καν) όπως το κεντρικό λιμάνι του
Διακοφτίου που κατασκευάστηκε το 2000.
3. Διόρθωση των αμμωδών εκτάσεων που έχουν αποδοθεί ως δασικές.
4. Διόρθωση των ανέκαθεν γεωργικών εκτάσεων και των εκτάσεων που είναι σαφώς
οριοθετημένες με μάντρες ή ξερολιθιές που αποτελούν αδιάψευστο τεκμήριο
συνεχούς και ακώλυτης ανθρωπογενούς δραστηριότητας.
5. Διόρθωση ακάλυπτων εκτάσεων που δεν έχουν ίχνος βλάστησης σε μη δασικές
εκτάσεις.
6. Διόρθωση εκτάσεων με αραιή φρυγανώδη βλάστηση που έχουν αποδοθεί ως
δασικές σε “άλλο”.
Αξιότιμε κ. Υφυπουργέ,
Όπως σας ανέφερα και κατά την πρόσφατη τηλεφωνική μας επικοινωνία, το ζήτημα
των δασικών χαρτών μας έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα. Η ανάρτηση του 2017
αποτελεί μνημείο προχειρότητας και δεν τιμά ούτε την τότε πολιτική ηγεσία (η οποία
διατυμπάνιζε ότι «βάζει τάξη» στη Χώρα την ίδια στιγμή που δέσμευε με αντισυνταγματικό
τρόπο περιουσίες χιλιάδων πολιτών) ούτε και όσους άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται με τη
διαδικασία αυτή. Η αναντίρρητη υποχρέωση της Χώρας μας να αποκτήσει επιτέλους
δασολόγιο, δεν μπορεί να αποτελεί τη μόνιμη δικαιολογία των κρατούντων απέναντι στην
αδιανόητη άρνηση της Διοίκησης να αποδεχθεί και να διορθώσει – κυρίως να διορθώσει –
τα τρομακτικά λάθη της. Λάθη αδιανόητα, που δεσμεύουν de facto (ίσως και de jure
αργότερα) ανέκαθεν ιδιωτικές περιουσίες, αποκλείουν τους Δήμους από τη διαχείριση των
υποδομών τους (π.χ. δασικά λιμάνια, δρόμοι, δίκτυα ύδρευσης!) και εν τέλει αποδεικνύουν
ότι ακόμα και αν πέρασαν 200 χρόνια από την Εθνική Παλιγγενεσία, η Χώρα εξακολουθεί να
«κλείνει το μάτι» στον βαθιά ριζωμένο ανατολισμό της.
Η παρέμβασή σας για την επίλυση όλων των ανωτέρω ζητημάτων είναι η μοναδική και
τελευταία ευκαιρία, πριν οι θιγόμενοι πολίτες και φορείς εξαντλήσουν κάθε νομικό μέσο στα
Ελληνικά και Ευρωπαϊκά Δικαστήρια. Η υπομονή εξαντλήθηκε.-
Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
Με Τιμή,
Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ