Ηλικιωμένοι και ψηφιακές συναλλαγές : Xάσμα και αποκλεισμός

Δεν ήταν το πρώτο, αλλά το πολλοστό σφοδρό πλήγμα που δέχτηκαν οι ηλικιωμένοι συμπολίτες μας. Η προαναγγελία για επικείμενο λουκέτο στα ΕΛΤΑ που θα δυσκολέψει με αναρίθμητους τρόπους τη ζωή τους, έδειξε για άλλη μια φορά πώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα άλογα όταν γεράσουν.

Ταυτόχρονα όμως έφερε και στο φως επιτακτικά το ψηφιακό χάσμα που αντιμετωπίζουν οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι, που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι ψηφιακά εγγράμματοι. Ένας πλανήτης που τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα προς την Τεχνητή Νοημοσύνη μοιάζει να αφήνει πίσω τους πιο ευάλωτους.

«Όχι πολύ παλιά, δεν πάνε και αιώνες δα, πήγαινες στην τράπεζα  και έκανες όλες σου τις δουλειές. Έπαιρνες τη σύνταξή σου, πλήρωνες τους λογαριασμούς σου, έστελνες χρήματα στα παιδιά σου, έβλεπες κι έναν γείτονα. Τώρα πρέπει να έχεις κομπιούτερ κι ”έξυπνο κινητό” και ένα σωρό γνώσεις που το δικό μου μυαλό αδυνατεί να συγκρατήσει», λένε ηλικιωμένοι συμπολίτες μας.

Παρόλο που η χρήση του διαδικτύου στους ανθρώπους τρίτης ηλικίας ανεβαίνει συνεχώς – ειδικά μετά την πανδημία – δεν είναι λίγοι εκείνοι οι μεγαλύτεροί μας άνθρωποι που δεν έχουν καμία σχέση με τις νέες τεχνολογίες. Ή ακόμα κι αν έχουν, αυτή είναι απολύτως επιλεκτική και σίγουρα δεν καλύπτει όλες τις ανάγκες τους.

Με βάση την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, DIGITAL DECADE 2025:

• 12,84 % των ατόμων 65 – 74 ετών στην Ελλάδα διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (28,19 %).
• 52,40% του πληθυσμού (16-74 ετών) στην Ελλάδα έχει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 55,56%, χωρίς να σημειώνεται πρόοδος από το 2021.

Στο ερώτημα αν υπάρχουν κρατικές πολιτικές για την ένταξη των ηλικιωμένων στον ψηφιακό κόσμο και πως αντιμετωπίζει η Ελλάδα το ψηφιακό χάσμα, η Ομότιμη Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, Αλεξάνδρα Κορωναίου απαντά:

«Δεν υπάρχουν τέτοιου είδους πολιτικές στη χώρα μας. Υπάρχουν Λαϊκά Πανεπιστήμια και κάποια προγράμματα με μαθήματα για την Τρίτη Ηλικία. Ωστόσο, ο καθένας είναι μόνος του. Θα χρειαζόταν ένα πολύ μεγάλο άνοιγμα των πανεπιστημίων με δια βίου εκπαίδευση. Οι ηλικιωμένοι εδώ δεν έχουν στην Ελλάδα μηχανισμούς και κοινωνικό κράτος ακόμα και για πολύ σοβαρά και κρίσιμα θέματα, όπως τα θέματα υγείας. Ποιος ασχολείται με το πως αντιμετωπίζουν την ακρίβεια ή την μοναξιά; Οι ψηφιακές συναλλαγές τους με το κράτος ή τις τράπεζες ή τους γιατρούς είναι ένα από τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν μέσα σε έναν ωκεανό δυσκολιών».

”  Μπαίνει στο περιθώριο μια πολύ μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, η οποία δεν είναι προετοιμασμένη για να παρακολουθήσει τις τεχνολογικές εξελίξεις» αναφέρει η Κορωναίου τονίζοντας πως «το φαινόμενο έχει έναν έντονο ταξικό χαρακτήρα – οι πιο φτωχοί, οι πιο απομονωμένοι, οι πιο περιθωριοποιημένοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα. Η καθημερινότητα είναι πολύ σκληρή για τα γηρατειά. ”