Ο Μίκης Θεοδωράκης και το κοσμικό κέντρο “Η Μυρτιά”

Στον απόηχο όλων αυτών που γράφτηκαν για το μύθο του Μίκη Θεοδωράκη αξίζει να αναφερθούν κάποια πραγματικά γεγονότα που αφορούν τη συνεργασία του με το Γρηγόρη Μπιθικώτση και τον Επιτάφιο.

Το 1961 παρουσιάστηκε ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ, ντυμένος με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, (τραγούδι Γρηγόρης Μπιθικώτσης, αφήγηση Αλέκα Παΐζη), στο κέντρο Η ΜΥΡΤΙΑ ιδιοκτησίας Παναγιώτη Κατσιβαρδάκου , στο Καλαμάκι επί της παραλιακής στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το ξενοδοχείο Ελληνικόν. Ήταν απαίτηση του Μίκη Θεοδωράκη να ονομαστεί το κέντρο Η ΜΥΡΤΙΑ προς τιμή της αγαπημένης του συζύγου.

Ο ισχυρός άνδρας της Columbia,Τάκης Λαμπρόπουλος, με τον οποίο ο Π. Κατσιβαρδάκος είχε προσωπική σχέση , πείθει τον Μπιθικώτση – που είχε εκφράσει σοβαρές  επιφυλάξεις =να γίνει  η ηχογράφηση του Επιταφίου  σε  δίσκο , αρχικά. ‘Άλλωστε ο Μπιθικώτσης είχε ήδη συνεργασία με την Εταιρεία καθώς και μακροχρόνια  συνεργασία με τον Π. Κατσιβαρδάκο στο νυχτερινό Κέντρο στον Άγιο Γεώργιο Κερατσινίου ( Αγγελόπουλος- Μπιθικώτσης).

Ο Λαμπρόπουλος  βρίσκει τον Χιώτη και τον Μίκη. “Αυτός ο «ψηλός στο πιάνο», λοιπόν, αρχίζει να παίζει τα τραγούδια, «να μας παίζει τον ”Επιτάφιο” του Γιάννη Ρίτσου. Αυτές τις υπέροχες μελωδίες. Εμένα και του Χιώτη, όμως, δεν μας άρεσαν καθόλου στο πρώτο άκουσμα! Κλείσαμε το μάτι με τον Μανώλη και πήγαμε στην τουαλέτα. Και μου λέει: θα ξεφτιλιστούμε. Και του λέω: Πάμε να συνεχίσουμε. Γιατί μου έχουν πει ότι ο ”Επιτάφιος” περιέχει και δύο επιπλέον τραγούδια. Το ένα ήταν ”Η Μαργαρίτα η Μαργαρώ” και το άλλο το ”Μάνα μου και Παναγιά”. Αν δεν ήταν αυτά τα δύο τραγούδια, θα είχαμε φύγει με τον Χιώτη», λέει ο Μπιθικώτσης στο «Εγώ, ο Σερ».

Ο «Επιτάφιος» κυκλοφόρησε μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων του ’60 (ο πρώτος δίσκος μακράς διαρκείας που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα).Αμέσως μετά άρχισαν οι ζωντανές εμφανίσεις στο κέντρο. Εκτός από τους Θεοδωράκη ( στο Πιάνο), Μπιθικώτση, Παΐζη,στη ΜΥΡΤΙΑ εμφανίζονταν επίσης τα μπουζούκια Παπαδόπουλος – Καρνέζης και κονφερασιέ ήταν ο Γιώργος Οικονομίδης

Το ραδιόφωνο διαφήμιζε  τα τραγούδια και οι εφημερίδες έγραφαν διθυραμβικά σχόλια ενώ στη ΜΥΡΤΙΑ γινόταν το αδιαχώρητο.

Ήταν η σύζευξη της μεγάλης μουσικής με τη μεγάλη ποίηση επί σκηνής.

“Υπήρχαν διαφωνίες ως προς το χώρο αρχικά : “Τι, ο κόσμος θα τρώει την μπριζόλα του κι εμείς θα τραγουδάμε;” ήταν οι ενστάσεις που ακούγονταν. Τη βραδιά της πρεμιέρας έσβησαν τα φώτα και παρουσιάσαμε το έργο με κεριά. Η παρουσίαση ήταν πλέον διαφορετική” αναφέρει  σε συνέντευξη της η Αλέκα Παΐζη.

Η πραγματικότητα δεν είναι ακριβώς έτσι  καθώς αφενός  τα κεριά ήταν επιβεβλημένα αφού η  Εταιρεία Ηλεκτρισμού με εντολή  της Αστυνομίας διέκοψε την παροχή ηλεκτρικού  στην πρεμιέρα. Αφ΄ετέρου Η ΜΥΡΤΙΑ  ήταν το πρώτο νυχτερινό κέντρο που καθιέρωσε αυστηρά dress code.

Τη διακόσμηση του χώρου είχε αναλάβει ο Μπόστ.

Η συνεργασία Θεοδωράκη – Μπόστ  ευδοκίμησε στο κέντρο διασκέδασης Η ΜΥΡΤΙΑ , εκεί που όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο συνθέτης «έγιναν ομηρικοί καυγάδες» εξαιτίας της άρνησης του Μπιθικώτση να τραγουδήσει τους σατιρικούς στίχους του Μποστ «με αποτέλεσμα να χαλάσουν οι σχέσεις Μποστ-Μπιθικώτση και ο τελευταίος να μη συμπεριλάβει τα τραγούδια στο πρόγραμμά του». Τελικά, με εντολή της εταιρείας, της παντοδύναμης τότε Columbia, ο Μπιθικώτσης τραγούδησε εξαναγκαστικά τα τραγούδια στο δίσκο για αυτό και «για να εκδικηθεί, έβαλε όσο μπορούσε πιο πολύ το σοβαρό του ύφος, συμβάλλοντας άθελά του στην επιτυχία της ερμηνείας που απαιτούσε σοβαροφάνεια…».

Αυτά για την ιστορία!

Με τις αναμνήσεις των παιδικών μας χρόνων και με συγκίνηση,

Κωνσταντίνος Π. Κατσιβαρδάκος