Αν και στην Ελλάδα η σχολική διαρροή είναι πολύ μικρή, υπάρχει ένας αριθμός ανθρώπων, οι οποίοι για διαφόρους λόγους δεν τελείωσαν την εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. Για το λόγο αυτό, πολύ σημαντική είναι η λειτουργία των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ), όπου οι ενήλικοι μαθητές μπορούν να αποκτήσουν ισότιμο τίτλο με το απολυτήριο του Γυμνασίου.
«Τα συγκεκριμένα σχολεία, τα οποία είναι δημόσια, έχουν ένα ισχυρό κοινωνικό πρόσημο. Απευθύνονται σε κατηγορίες ανθρώπων, που έχουν ολοκληρώσει το δημοτικό και θέλουν να τελειώσουν το Γυμνάσιο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης, Διά Βίου Μάθησης και Νεολαίας, Γεώργιος Βούτσινος.
Στους αποφοίτους «ανοίγονται δρόμοι επαγγελματικής αποκατάστασης και ανέλιξης», ενώ μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές σε επαγγελματικές σχολές, επαγγελματικά ή γενικά λύκεια, αναφέρει ο κ. Βούτσινος.
Η λειτουργία των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας ξεκίνησε την περίοδο 1999-2000 με το πρώτο ΣΔΕ Περιστερίου. Σήμερα, λειτουργούν 66 ΣΔΕ εκ των οποίων 12 σε Καταστήματα Κράτησης και 22 τμήματα εκτός έδρας στις 13 Περιφέρειες της χώρας.
Ευέλικτο Πρόγραμμα Σπουδών
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Νεολαίας και Δια βίου Μάθησης το Πρόγραμμα Σπουδών των ΣΔΕ είναι «ανοιχτό και ευέλικτο και βασίζεται στην αρχή των πολυγραμματισμών και όχι σε ένα αυστηρά προκαθορισμένο και κεντρικά σχεδιασμένο αναλυτικό πρόγραμμα».
Στο Πρόγραμμα «λαμβάνεται υπόψη η κοινωνική πραγματικότητα την οποία βιώνουν καθημερινά οι εκπαιδευόμενοι σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Οι εμπειρίες των εκπαιδευομένων από τον περίγυρό τους αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο, το οποίο αξιοποιείται στη μαθησιακή διαδικασία. Τα ευέλικτα γνωστικά αντικείμενα, «μαθήματα», των ΣΔΕ στοχεύουν στην κατάκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων συνδυάζοντας τυπικές, μη τυπικές και άτυπες μορφές μάθησης, αλλά και στην κατάκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων (μαθαίνω πώς να μαθαίνω, συνεργασία, επικοινωνία, κλπ)».
Οι γραμματισμοί, που αποτελούν τον κορμό του προγράμματος, είναι Ελληνική Γλώσσα, Μαθηματικά, Πληροφορική, Αγγλικά, Κοινωνική Εκπαίδευση, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Πολιτισμική-Αισθητική Αγωγή, Στοιχεία Τεχνολογίας και Φυσικών Επιστημών. Παράλληλα, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα συμπληρώνεται από Συμβουλευτική Προσανατολισμού σε θέματα επαγγελματικής σταδιοδρομίας και Συμβουλευτική Ψυχολογία για την καλύτερη υποστήριξη των εκπαιδευομένων σε ατομικό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο.
Το πρόγραμμα στα ΣΔΕ είναι ταχύρρυθμο και διαρκεί 18 μήνες, 2 σχολικά έτη, που διακρίνονται σε δύο εννεάμηνες περιόδους. Το ωρολόγιο εβδομαδιαίο πρόγραμμα καλύπτει 25 ώρες (20 ώρες καλύπτονται από Γραμματισμούς, 2 ώρες από Συμβουλευτικές Υπηρεσίες και 3 ώρες από εργαστήρια διαφόρων δραστηριοτήτων – projects).
Χαρακτηριστικά των Σ.Δ.Ε.
Στα Σ.Δ.Ε. μπορούν να φοιτήσουν άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω και η διάρκεια φοίτησης είναι δύο εκπαιδευτικά έτη (18 μήνες). Με 25 ώρες διδασκαλίας την εβδομάδα, τα μαθήματα γίνονται απογευματινές ώρες από Δευτέρα έως Παρασκευή.
Το πρόγραμμα σπουδών των Σ.Δ.Ε. διαφέρει από το αντίστοιχο της τυπικής εκπαίδευσης, συνδυάζοντας τυπικές, μη τυπικές και άτυπες μορφές μάθησης. Ειδικότερα, στοχεύοντας στην κατάκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων, ο κορμός του προγράμματος αποτελείται από μαθήματα όπως: Ελληνική Γλώσσα, Μαθηματικά, Αγγλικά, αλλά και Κοινωνική Εκπαίδευση, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση κ.ά. . Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα συμπληρώνεται από Συμβουλευτική Προσανατολισμού σε θέματα επαγγελματικής σταδιοδρομίας και Συμβουλευτική Ψυχολογία για την καλύτερη υποστήριξη των εκπαιδευομένων σε ατομικό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο, αλλά και στην κατάκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων (π.χ. ομαδοσυνεργατική εργασία).
Τα Σ.Δ.Ε. διαφέρουν από το Γυμνάσιο, πέρα απ’ το γεγονός ότι οι εκπαιδευόμενοι είναι ενήλικες. Κατ’ αρχάς τα ενδιαφέροντα και οι εμπειρίες των μαθητευόμενων αποτελούν σημείο αναφοράς του μαθήματος. Ακόμα, το πρόγραμμα σπουδών δεν είναι παγιωμένο και δεδομένο αλλά ανοιχτό και ευέλικτο. Πολλά μαθήματα γίνονται έξω από το σχολείο σε χώρους πολιτισμικής αναφοράς (π.χ. μουσεία) ή περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, οι μέθοδοι διδασκαλίας στηρίζονται στις αρχές της εκπαίδευσης ενηλίκων και δίνεται έμφαση σε μεταγνωστικές δεξιότητες (μαθαίνω πώς να μαθαίνω) και όχι στην ακαδημαϊκή γνώση. Τέλος, οι εκπαιδευόμενοι αξιολογούνται με περιγραφικά – ποιοτικά σχόλια για τις επιδόσεις τους αλλά και τη συνολική τους πορεία.
Eurostat: Η Ελλάδα στις χώρες της Ευρώπης με τη χαμηλότερη σχολική διαρροή
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat ο αριθμός των σχολικών διαρροών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης μειώνεται σταθερά στην ΕΕ τα τελευταία 10 χρόνια, από 13% το 2011 σε 10% το 2021. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν θέσει ως στόχο να μειώσουν τα ποσοστά των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο σε λιγότερο από 9% σε επίπεδο ΕΕ έως το 2030.
Το 2021, τα κράτη μέλη που ανέφεραν τα χαμηλότερα ποσοστά ατόμων πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης ήταν η Κροατία (2%), η Σλοβενία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία (3%) και η Λιθουανία και η Ολλανδία (5%).
Αντίθετα, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Ρουμανία (15%), την Ισπανία και την Ιταλία (και οι δύο 13%) και τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Γερμανία (12%).
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
